ประเทศไทยไม่ปลอดภัยจากแผ่นดินไหวอย่างที่คิด
แม้ไทยจะไม่ได้อยู่บนแนวรอยเลื่อนหลักของโลกเหมือนญี่ปุ่นหรืออินโดนีเซีย แต่ก็มีรอยเลื่อนมีพลังกระจายอยู่ทั่วประเทศ โดยเฉพาะภาคเหนือและตะวันตก ในปี 2568 หน่วยงานต่างๆ ตื่นตัวกับความเสี่ยงแผ่นดินไหวมากขึ้น เพราะมีแรงสั่นสะเทือนตรวจพบบ่อยครั้ง แม้ขนาดจะไม่ใหญ่มาก แต่เป็นสัญญาณที่เจ้าของบ้านในพื้นที่ไม่ควรมองข้าม
1. เชียงราย รอยเลื่อนพะเยาและความเสี่ยงสูงสุดในประเทศ
เชียงรายเป็นจังหวัดที่มีความเสี่ยงสูงที่สุดในประเทศ ตั้งอยู่บนรอยเลื่อนพะเยาซึ่งยังคงมีพลัง ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาเกิดแผ่นดินไหวขนาด 4.0-6.3 ริกเตอร์หลายครั้ง เหตุการณ์ที่สำคัญที่สุดคือแผ่นดินไหว 6.3 ริกเตอร์ที่อำเภอพาน ปี 2557 ซึ่งทำให้บ้านเรือนเสียหายกว่า 1,000 หลังคาเรือน ข้อมูลจากกรมทรัพยากรธรณีระบุว่ารอยเลื่อนพะเยายังคงมีพลังและมีความเสี่ยงเกิดแผ่นดินไหวระดับปานกลางถึงสูงได้อีกในอนาคต
2. เชียงใหม่ รอยเลื่อนแม่ทาและความเสี่ยงสำหรับเมืองท่องเที่ยว
เชียงใหม่อยู่ใกล้รอยเลื่อนแม่ทาและรอยเลื่อนแม่ฮ่องสอนที่มีการเคลื่อนไหวต่อเนื่อง แรงสั่นสะเทือนที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่อยู่ในระดับต่ำถึงปานกลาง แต่สร้างรอยร้าวในบ้านและความตื่นตระหนกได้ โดยเฉพาะในอาคารสูงหรือคอนโดมิเนียมที่มักขยาย Amplitude ของคลื่นแผ่นดินไหวมากกว่าบ้านชั้นเดียว การติดตั้งระบบเตือนภัยล่วงหน้าช่วยให้ผู้อยู่อาศัยมีเวลาหาที่ปลอดภัยก่อนแรงสั่นหลักมาถึง
3. แม่ฮ่องสอน ความเสี่ยงซ้อนจากภูมิประเทศ
แม่ฮ่องสอนมีภูเขาล้อมรอบและรอยเลื่อนแม่ฮ่องสอนที่ยังเคลื่อนไหว ความเสี่ยงเพิ่มเติมคือการเกิดดินถล่มตามมาหลังแผ่นดินไหว เนื่องจากลักษณะภูมิประเทศที่ลาดชัน ซึ่งอาจปิดกั้นเส้นทางคมนาคมและสร้างความเสียหายเพิ่มเติม การมีระบบเตือนภัยและแผนอพยพที่ชัดเจนจึงสำคัญอย่างยิ่งในจังหวัดนี้
4. ตาก รอยเลื่อนศรีสวัสดิ์ที่มักถูกมองข้าม
ตากเป็นจังหวัดที่หลายคนไม่นึกถึงเมื่อพูดถึงแผ่นดินไหว แต่รอยเลื่อนศรีสวัสดิ์ที่มีพลังสูงเคลื่อนไหวอยู่บ่อยครั้งในระดับที่ไม่สามารถรู้สึกได้ด้วยตัวเองแต่วัดได้ด้วยเครื่องมือ พื้นที่อำเภอแม่สอดมีบันทึกแผ่นดินไหวขนาดต่ำกว่า 3.0 ริกเตอร์หลายครั้งต่อปี แสดงถึงการสะสมพลังงานที่ต่อเนื่องซึ่งอาจปลดปล่อยออกมาในรูปแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ขึ้นในอนาคต
5. กาญจนบุรี รอยเลื่อนด่านเจดีย์สามองค์และดินอ่อนที่ขยายคลื่น
กาญจนบุรีอยู่ใกล้รอยเลื่อนด่านเจดีย์สามองค์ที่เคยเกิดแผ่นดินไหวขนาด 4.0-5.5 ริกเตอร์มาแล้วหลายครั้ง โดยเฉพาะในพื้นที่ชายแดนพม่า ข้อควรระวังพิเศษคือดินทรายหรือดินอ่อนในบางพื้นที่ของจังหวัดจะขยาย Amplitude ของคลื่นแผ่นดินไหว ทำให้บ้านบนดินอ่อนรู้สึกถึงแรงสั่นสะเทือนรุนแรงกว่าบ้านบนดินแข็ง
เตรียมพร้อมอย่างไรถ้าบ้านอยู่ใน 5 จังหวัดนี้
หากบ้านของคุณอยู่ในพื้นที่ดังกล่าว การเริ่มต้นเตรียมพร้อมตั้งแต่วันนี้คือการตัดสินใจที่ถูกต้อง ตรวจสอบโครงสร้างบ้านและเสริมในจุดที่จำเป็น จัดชุดยังชีพฉุกเฉินให้พร้อม วางแผนหนีภัยและซ้อมกับสมาชิกในบ้าน และติดตั้งระบบเตือนภัยแผ่นดินไหวจาก HappySmart ที่ทำงานร่วมกับ Home Assistant เพื่อให้มีเวลาล่วงหน้าในการตอบสนองอย่างถูกต้องเมื่อเหตุเกิดขึ้น