Journal

แผ่นดินไหวเกิดบ่อยแค่ไหนในประเทศไทย และเราควรเตรียมตัวอย่างไร

How Often Do Earthquakes Occur in Thailand and How Should We Prepare

16 พฤษภาคม 2569 · 1 นาที
smart→ INTELLIGENCE

แผ่นดินไหวในไทยเกิดบ่อยเพียงใด

กรมอุตุนิยมวิทยาและกรมทรัพยากรธรณีรายงานว่าประเทศไทยมีแผ่นดินไหวเฉลี่ย 250-300 ครั้งต่อปี ส่วนใหญ่มีความรุนแรงต่ำกว่า 3.5 ริกเตอร์ซึ่งคนทั่วไปแทบไม่รู้สึก แต่อย่างน้อย 5-10 ครั้งต่อปีที่ความรุนแรงเกิน 4.0 ริกเตอร์ ซึ่งสร้างความเสียหายต่อสิ่งก่อสร้างและทรัพย์สินได้

สาเหตุหลักมาจากระบบรอยเลื่อนที่ยังมีพลังงานหลายสาย เช่น รอยเลื่อนแม่ทา รอยเลื่อนพะเยา รอยเลื่อนสามร้อยยอด และรอยเลื่อนศรีสวัสดิ์ ซึ่งทอดตัวผ่านพื้นที่ภาคเหนือและภาคตะวันตกของประเทศ

จังหวัดที่มีความเสี่ยงสูง

พื้นที่ที่ต้องระวังมากที่สุดได้แก่ เชียงราย เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน ตาก กาญจนบุรี และประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดเหล่านี้ตั้งอยู่ใกล้แนวรอยเลื่อนที่ยังคงมีพลังงานและมีประวัติการเกิดแผ่นดินไหวรุนแรง

นอกจากนี้ กรุงเทพมหานครและปริมณฑลที่ตั้งอยู่บนชั้นดินอ่อนมีความเสี่ยงในรูปแบบที่แตกต่างออกไป แม้ไม่ได้อยู่ใกล้รอยเลื่อน แต่ดินอ่อนสามารถขยายแรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นในระยะไกลให้รุนแรงขึ้นได้หลายเท่า

เหตุการณ์แผ่นดินไหวสำคัญในประเทศไทย

ปี 2557 เชียงราย 6.3 ริกเตอร์: รุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ไทย มีผู้บาดเจ็บและอาคารพังเสียหายหลายหลัง บ้านดินและโบสถ์เก่าหลายแห่งพังทลาย ความเสียหายรวมกว่าหลายร้อยล้านบาท

ปี 2566 กาญจนบุรี 4.5 ริกเตอร์: ผู้คนในกรุงเทพฯ รู้สึกสั่นแม้ห่างจากจุดศูนย์กลางกว่า 200 กิโลเมตร แสดงให้เห็นผลของดินอ่อนในเมืองหลวงที่ขยายแรงสั่น

วิธีเตรียมความพร้อมสำหรับครอบครัว

การเตรียมตัวที่ดีประกอบด้วยห้าด้านหลัก ด้านแรกคือความรู้ ศึกษาแผนผังรอยเลื่อนในพื้นที่อยู่อาศัย และติดตามการแจ้งเตือนจากกรมทรัพยากรธรณี ด้านที่สองคือแผนฉุกเฉิน กำหนดจุดนัดพบและทางออกฉุกเฉินของบ้านให้สมาชิกทุกคนทราบ

ด้านที่สามคือชุดอุปกรณ์ฉุกเฉิน เตรียมน้ำดื่ม อาหาร ยา ไฟฉาย และแบตสำรองไว้ให้พอสำหรับ 72 ชั่วโมง ด้านที่สี่คือยึดสิ่งของหนัก ตู้ หิ้ง และเครื่องใช้ไฟฟ้าขนาดใหญ่ควรยึดกับผนังหรือพื้นเพื่อป้องกันการล้ม

ด้านที่ห้าและสำคัญที่สุดสำหรับยุคปัจจุบันคือระบบเตือนภัยอัตโนมัติ ระบบ HappySmart วิเคราะห์รูปแบบการสั่นด้วย AI เพื่อลดการแจ้งเตือนปลอม และสั่งการอุปกรณ์บ้านโดยอัตโนมัติเมื่อตรวจพบแผ่นดินไหวจริง

ลงทุนในการป้องกันคุ้มค่ากว่าซ่อมแซมหลังเกิดเหตุ

ค่าติดตั้งระบบเตือนภัยอยู่ที่ 10,000-20,000 บาท เทียบกับค่าซ่อมแซมบ้านที่เสียหายจากแผ่นดินไหวซึ่งอาจสูงถึง 50,000-200,000 บาท หรือมากกว่านั้น โดยยังไม่รวมค่ารักษาพยาบาลหากมีผู้บาดเจ็บ การลงทุนในระบบเตือนภัยจึงคุ้มค่าทั้งในแง่ความปลอดภัยและทางการเงิน

คำถามที่พบบ่อย

ประเทศไทยมีแผ่นดินไหวกี่ครั้งต่อปี
เฉลี่ย 250-300 ครั้งต่อปี ส่วนใหญ่ต่ำกว่า 3.5 ริกเตอร์ แต่มีอย่างน้อย 5-10 ครั้งที่รุนแรงเกิน 4.0 ริกเตอร์ ซึ่งอาจสร้างความเสียหายได้
จังหวัดใดในไทยที่มีความเสี่ยงแผ่นดินไหวสูงสุด
จังหวัดที่เสี่ยงสูงได้แก่ เชียงราย เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน ตาก กาญจนบุรี และประจวบคีรีขันธ์ เนื่องจากอยู่ใกล้รอยเลื่อนที่ยังคงมีพลังงาน
กรุงเทพฯ มีความเสี่ยงแผ่นดินไหวหรือไม่
แม้ไม่ได้อยู่ใกล้รอยเลื่อนหลัก แต่ดินอ่อนของกรุงเทพฯ สามารถขยายแรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหวที่เกิดในระยะไกลให้รุนแรงขึ้นหลายเท่าได้
ควรเตรียมชุดอุปกรณ์ฉุกเฉินสำหรับแผ่นดินไหวอย่างไร
เตรียมน้ำดื่ม อาหาร ยา ไฟฉาย และแบตสำรองให้เพียงพอสำหรับ 72 ชั่วโมง และทบทวนแผนฉุกเฉินของครอบครัวทุก 6 เดือน
ระบบเตือนภัยแผ่นดินไหวคุ้มค่าการลงทุนหรือไม่
คุ้มค่ามาก ค่าติดตั้ง 10,000-20,000 บาท เทียบกับค่าซ่อมแซมความเสียหายจากแผ่นดินไหวที่อาจสูงถึง 50,000-200,000 บาทหรือมากกว่า